Sitede ve AVM'de Güvenlik Görevlisi: Özel Güvenlik İzni Şart mı?

Sitede, AVM'de ya da plazada özel güvenlik görevlisi çalıştırmak için özel güvenlik izni şart mı? Evet. Güvenliği kendi kadronuzla sağlamak, bünyenizde bir özel güvenlik birimi kurmak ya da hizmeti bir güvenlik şirketinden almak; üçü de il özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır (5188 sayılı Kanun m.3). İzin almadan özel güvenlik görevlisi istihdam etmek ise suçtur (m.19). Bu yazıda izin sürecini, görevlilerde aranan şartları ve yönetimlerin sık yaptığı hataları özetliyoruz.

Özel güvenlik izni nedir, kimin alması gerekir?

5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, özel güvenliği kamu güvenliğini tamamlayıcı bir hizmet olarak düzenler (m.1). Kanuna göre şu üç durum izne tabidir (m.3):

• Kendi personelinizle güvenlik: Sitenin, AVM'nin ya da şirketin kendi istihdam ettiği özel güvenlik görevlileri.
• Özel güvenlik birimi: Kurum veya kuruluş bünyesinde kurulan güvenlik birimi.
• Şirketten hizmet alımı: Güvenlik hizmetinin bir özel güvenlik şirketine gördürülmesi.

Yani "güvenliği firmaya verdik, izin onların işi" düşüncesi doğru değildir. Şirketin faaliyet izni (m.5) ayrı bir izindir; hizmetin verileceği yer için ayrıca özel güvenlik izni gerekir. Kanun, bünyesinde güvenlik birimi olan bir kuruluşun ihtiyaç halinde ayrıca şirketten de hizmet alabileceğini belirtir (m.3).

Komisyon, vali yardımcısı başkanlığında il emniyet müdürlüğü, il jandarma komutanlığı ile ticaret ve sanayi odası temsilcilerinden oluşur; başvuran kuruluşun temsilcisi de ilgili toplantıya üye olarak katılır (m.4). Komisyon, görevli sayısının ve varsa silah ile teçhizatın azami miktarını belirlemeye yetkilidir (m.3).

Özel güvenlik izni almadan güvenlik görevlisi çalıştırırsanız

Kanun bu konuda adli ceza öngörür:

• Özel güvenlik izni almadan özel güvenlik görevlisi istihdam eden kişiler veya kuruluşların yöneticileri üç aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır (m.19/a).
• Valilikçe çalışma izni verilmemiş kişileri özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edenlerin yetkilileri üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır (m.19/c).

Ayrıca görevliyi güvenlik dışı bir işte çalıştırmak, üniforma giydirmemek veya bildirimleri süresinde yapmamak gibi durumlar idari para cezası gerektirir (m.20). İdari para cezalarının tutarı her yıl yeniden değerlendiği için güncel tutarı valilikten ya da Emniyet Genel Müdürlüğü'nün özel güvenlik sayfalarından teyit edin.

Emniyet Genel Müdürlüğü'nün kişi, kurum veya kuruluş yetkilisi (KKKY) el kitabı da izin başvurularını yapmayı ve bildirimleri süresinde yapmayı, izin alınan yerin yetkilisinin sorumlulukları arasında sayar. Sitelerde bu kişi çoğu zaman yöneticidir.

Adım adım: sitede ve AVM'de özel güvenlik izni süreci

1. İhtiyacı ve hizmet şeklini belirleyin

Kaç noktada, hangi saatlerde ve kaç görevliyle güvenlik istediğinizi netleştirin. Kendi kadronuzla mı, şirketten hizmet alarak mı ilerleyeceğinize karar verin. Sitelerde bu, ortak gideri etkileyen bir yönetim kararıdır; kat malikleri kurulunda konuşulmalı ve işletme projesine yansıtılmalıdır (KMK m.27, m.37).

2. Valiliğe başvurun

Başvuru, il özel güvenlik komisyonunun karar vereceği şekilde valiliğe yapılır (m.3, m.4). Başvuruyu, yerin yetkilisi olarak görevlendirilen kişi yapar.

3. Komisyon kararını ve vali onayını bekleyin

Komisyon, personel sayısını ve gerekiyorsa diğer güvenlik tedbirlerini belirler (m.3). Toplantı, konser gibi geçici etkinliklerde komisyon kararı aranmadan valilikçe izin verilebilir (m.3); sürekli güvenlik ise komisyon kararı gerektirir.

4. Görevlileri ve sözleşmeyi kontrol edin

Görevlilerin geçerli özel güvenlik kimlik kartı olmalıdır. Şirketten hizmet alıyorsanız şirketin İçişleri Bakanlığı faaliyet iznini sözleşme öncesinde görün (m.5).

5. Bildirimleri 15 gün içinde yapın

Göreve başlayan ve görevden ayrılan özel güvenlik görevlileri, işveren tarafından on beş gün içinde valiliğe bildirilir (m.11, m.12).

Görevlide aranan şartlar ve sahada dikkat edilecekler

Sitelerde en sık yapılan hata: güvenlikçiye başka iş yaptırmak

Güvenlik görevlisine bahçe sulatmak, çöp toplatmak ya da kargo dağıttırmak sitelerde sık görülür. Kanun, özel güvenlik görevlisini koruma ve güvenlik dışında başka işte çalıştırmayı açıkça yaptırıma bağlar (m.20/f). Bu işler için ayrı bir site görevlisi planlamak hem hukuken hem operasyonel olarak daha sağlıklıdır. Güvenlik giderinin kat malikleri arasında nasıl paylaşılacağı için yönetim planınıza bakın; kanun bekçi giderleri için, aksine anlaşma yoksa eşit paylaşım öngörür (KMK m.20/a).

AVM, plaza ve kurumsal tesislerde nelere dikkat etmeli?

• Yetkiler sınırlıdır: Özel güvenlik görevlisi, korunan alana girenleri duyarlı kapıdan geçirebilir, üstlerini dedektörle arayabilir ve eşyaları X-ray gibi sistemlerden geçirebilir (m.7/a). Yakalama ve zor kullanma gerektiren olaylar en seri yolla genel kolluğa bildirilir (m.9).
• Denetime hazır olun: İçişleri Bakanlığı ve valilikler özel güvenlik birimlerini ve şirketlerini denetleyebilir; tespit edilen eksikliklerin verilen sürede giderilmesi zorunludur (m.22). Mülki amir, kamu güvenliği gerektirdiğinde ek önlem aldırabilir (m.6).
• Sona erdirme de izne bağlıdır: Geçici haller dışındaki özel güvenlik uygulaması, en az bir ay önce başvurulması şartıyla komisyon kararı ve vali onayıyla sona erdirilebilir (m.3).

Büyük tesislerde güvenlik; temizlik, teknik bakım ve kamera sistemleriyle birlikte planlandığında boşluk kalmaz. SQM olarak güvenlik hizmetini çözüm ortaklarımız aracılığıyla planlıyor ve denetliyoruz; giderler ve arıza kayıtları yönetim yazılımımız SQMax'te tutulduğu için yönetim, güvenlik giderini ve sahadaki aksaklıkları tek yerden izler. Ayrıntılar için temizlik, güvenlik ve teknik personel ve kurumsal ve AVM tesis yönetimi sayfalarımıza bakabilirsiniz. Güvenlik giderini bütçeye doğru yerleştirmek için işletme projesi nasıl hazırlanır yazımız da işinize yarayabilir.

Sık Sorulan Sorular

Güvenliği şirketten alıyoruz; site olarak ayrıca izin almamız gerekir mi?

Evet. Güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi de komisyon kararı üzerine valinin iznine bağlıdır (m.3). Şirketin faaliyet izni, sitenin özel güvenlik izninin yerine geçmez.

Özel güvenlik görevlisi kimlik kartı takmazsa ne olur?

Kimlik kartı olmayan özel güvenlik görevlisi, kanundaki yetkileri kullanamaz (m.12). Kart, görev alanında herkesin görebileceği şekilde yakaya takılmalıdır.

Güvenlik görevlisi sitede başka iş yapabilir mi?

Hayır. Koruma ve güvenlik dışında başka işte çalıştırmak idari para cezası gerektirir (m.20/f).

Özel güvenlik uygulamasını bırakmak istersek ne yapmalıyız?

Geçici haller dışında, en az bir ay önce başvurarak komisyon kararı ve vali onayıyla sona erdirebilirsiniz (m.3).

Binanız için ücretsiz ön görüşme: 0543 940 92 66 (telefon ve WhatsApp). Ön görüşmeden sonra 48 saat içinde tesis kontrolü, işletme projesi ve fiyat teklifinizi hazırlıyoruz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için bir avukata danışınız.